You are currently browsing the category archive for the ‘اجتماع(درد بی درمون)’ category.

شورا ها…

جامعه +  شورا= شهروندی

 در حاشیه ی انتخابات شوراها  پیدایش شهروشهرنشینی آن هم با ویژگی ها و خصوصیات متمایز و دیگرگونه ازشهرهای سنتی، از رخ  نمونهای مهم جامعه ماست.آمار به بدست آمده نشان میدهد که در سالهای نه چندان دور مهاجرت از روستا به شهر به سرعت افزایش پیدا کرده و هر روزه بر تعداد مناطقی که «شهر»شناخته شده اند افزوده شده است.و همچنین درهمین راستا تعداد کارخانه ها،ادارات،سازمانها و خودروها و… افزایش شدیدی داشته است.حال نکته قابل تامل این است که صرف  افزایش شهر و شهرنشینان و همچنین گسترش قوانین و صنایع و ابزارهای عرف جامعه می تواند نشان از ظهور»شهروند» با پشتوانه ی فرهنگی خاص خود باشد.وعلاوه بر این شوراها این برگهای زرین دفتر جامعه مدنی چه نقشی در خصوص بروز و ظهور فرهنگ شهروندی در جامعه ی  بشری می تواند داشته باشد که به اجمال این موضوع را مورد تحلیل قرار می دهیم.ابتدا برای پرداختن به این مقال به مفهوم شهر می پردازیم:مفهوم شهر درعین اینکه دایما مورد استفاده قرار می گیرد.مبهم است و از نظر حقوقی،طبیعی،اجتماعی واقتصادی تعاریف مختلفی داراست.معیارهای شناسایی آن نیز از کشوری به کشور دیگر تفاوت پیدا می کند.در ایران از نظر سر شماری کل کشور نقاط با جمعیت بیش از 5000نفرشهربحساب می آید.این رقم در سطح کشور های آسیایی و آفریقایی تفاوت دارد.بسیاری از متخصصان شهر را مترادف با نوعی جامعه تخصصی و غیر کشاورزی می دانند. به اعتقاد این گروه فعالیت اقتصادی،اساسی ترین ضابطه است.برخی از جامعه شناسان ملاکهای اداری وحقوقی را مطرح میکنند واز وجود تاسیساتی مانند شهرداریها،حکومت محلی و یا سازمانهای مشابه آن نام میبرند.در مفهوم جاری مرکزی ترین نهاد شهر بازار است.فرایند شهرنشینی بخشی از فرایند زندگی اجتماعی انسان است.تا پایان سده هجدهم میلادی هنوز شهرها گسترش آرام داشتند.هر چند که به روزگار باستان در چین، هند و ایران  و روم و تمدن سرخ پوش امریکا،شهرهایی با ساختمانهایی چند طبقه بنیاد می یافت.هر چند که در سده میانه،برابر گزارش ناصر خسرو قبادیانی،در شهر قاهره ساختمانهایی 5و6و7وحتی 10طبقه بر پا می شد.ویا هر چند شهر بندری سیراف ساختمانهای10طبقه داشت.اما به هر رو پایین بودن نرخ افزایش جمعیت از یکسو ونبود فن آوری پیشرفته و کندی ابزارهای ترابری از سوی دیگر نمی گذاشت  که شهرها به گونه ای غول آسا در آیند.حال آنکه پیش بینی سازمان ملل حاکی از آن است که تا سال 2010 میلادی جمعیت 10میلیونی دهها شهر به بیش از 20 میلیون خواهد رسید.در خلال سالهای 1950تا 1995 در کشورهای صنعتی بسیاری شمار شهرهایی با جمعییت حدود یک میلیون نفر کمی بیشتر از دو برابر شده و از 49 شهر به 112 شهر رسیده است.در حالیکه این رقم در کشورهای در حال توسعه شش برابر شده واز 34به212شهر رسیده است.اما تعریف شهروند و شهروندی نیز با توجه به کاربرد مختلف و ویژگی های خاصی که در جامعه شناختی داراست متفاوت ومتنوع است.اما آن فاکتوری که بیشتر توسط جامعه شناسان وعلم جامعه شناسی مورد توجه و تامل قرار میگیرد انطباق تعریف شهروند با شهر است.از لحاظ اقتصادی،اجتماعی،جغرافیایی،سیاسی وحتی تاریخی و….تعریف «شهروند » هم سخت است وهم آسان و سهل.سهل است به این معنا که بگوییم هر فرد که در شهر زندگی میکند شهروند است و مشکل است به این معنا که فرهنگ،روابط و ساختارهای خاصی را می طلبد که برای ارایه تعریف باید به همه انها توجه داشت.علاوه بر این شهروند یک بعد تاریخی،فنی واداری دارد ویک بعد جامعه شناختی و هر یک از اینها مبانی و ویژگی های خاص خود را دارند.در این تقسیم بندی هم باید گفت تعریف شهروندی در بعد جامعه شناختی آن پیچیده و غامض است،چرا که مقدمه لازم برای این تعریف،شناخت شهر است که چندان ساده به نظر نمی رسد و پس از آن است که تعریف شهروند را باید منطبق بر تعریف شهر کرد.به لحاظ جامعه شناختی هر منطقه ای که جمعیت آن از حد معینی – مثلا 5یا10هزار نفر- بگذرد یا اینکه دارای شهرداری شد،شهر شناخته نمی شود و در تعریف جامعه شناختی شهر ماهیت روابط اجتماعی و نهادهای موجود که به ارایه خدمات می پردازند توجه می شود.و در این تعریف جامعه شناختی است که فرهنگ شهروندی نمود پیدا می کند ونقش اساسی و کلیدی شوراها که حقیقتا برگ زرینی از علم جامعه شناختی را تشکیل میدهند مشخص می شود.این در حالی است که یکی از ضرورتها و مقدمات اساسی فرهنگ شهروندی،مشارکت مردم در قالب شوراها ست که بتوانند بار دولت را کم کنند و در ارایه خدمات سهیم باشند.ونقش این سهم هنگامی پر رنگ تر نمود پیدا می کند که روابط خصوصی در شهر ها به روابط کاملا شهروندی یعنی شورایی و جمعی تبدیل شود.یعنی روابط رویاروی و چهره به چهره به روابطی کار کردی و رسمی تبدیل شود و قانون و مقررات نوع روابط را تنظیم و ترمیم کند که این یکی از اصول فرهنگ شهروندی است. البته میل به این هدف در جامعه اکنون ایران بسیار دشوار به نظر می رسد.زیرا تعداد شهر هایی که از سابقه طولانی بر خوردارند بسیار کم است و اغلب شهر ها مناطقی هستند که به تازگی از روستا به شهر تبدیل شده اند یا شهر هایی هستند که ازمعیارها و شاخص های کاملا سنتی برخوردار می باشند.و زمانی که این مناطق نام شهر می گیرند اولین نمود آن ظهور برخی نهادهای رسمی مانند شهرداری است.نکته حایز اهمیت این است که اولین گامی که می توان در خصوص ایجاد شهروندی و حاکم کردن فرهنگ شهروند در شهرها برداشت،این است که علیرغم این که این نهادها دولتی هستند و هویت ملی دارند،توسط انجمن های شهری اداره شوند و شهردار انتخابی باشد.یعنی در نخستین گام انتخاب شهردار توسط مردم و انجمن ها یا شوراهای شهری انتخاب می شود.واین همان بخش عمده ای از اختیارات سیاسی و امکانات اقتصادی فراوانی است که رسما دولت در اختیار شهروندان قرار میدهد.یعنی نهادهای دولتی عرصه را برای مردم خالی می کنند و بخشی از اختیارات خود را به مردم میدهند و با اعتماد به مردم خصوصا در امور اقتصادی از حالت انحصاری عمل کردن بیرون می آید.و در عوض مردم حاضرند که توقع خود را از دولت به حداقل برسانند و خودشان فعال شوند واین همان فرهنگ شهروندی است.که پایه و اساس آن مشارکت مردمی و همکاری بین بخشی نهاد های دولتی می باشد. پس بدیهی است که اگر ما به دنبال آن هستیم که شهروند و فرهنگ شهروندی بوجود بیاید باید در سطوح خرد مانند سطوح کلان در جامعه به شوراها اهمیت داد.این شوراهای  محلی وظایف و اختیارات متنوع و متعدد خواهند داشت.که به صورت گام به گام می باید انجام گیرد و ظهور چنین شرایطی است که ایجاد فرهنگ شهروندی را تسهیل خواهد کرد.اهداف اختصاصی این شوراهای محلی که شورای شهر وظیفه نظارت بر آنها را بر عهده خواهند داشت،افزایش دانش عمومی مردم در رابطه با بهداشت وسلامت و بسیج مردم شهرنشین برای دخالت و مشارکت مستقیم و غیرمستقیم در برنامه های اجرایی بخشهای مختلف توسعه از جمله بخش بهداشت و گسترش فرهنگ همکاری بین بخشی در راستای اجرای پروژه های اقتصادی،فرهنگی،و بهداشتی برای ارایه خدمات بهینه و افزایش آگاهی سیاست گزاران برنامه ریزان وکارشناسان بخشهای مختلف توسعه درجامعه شهری ما باشد. که امید آن میرود پرداختن به فاکتورها با اهدافی که برای شوراهای شهری در هر شهر ترسیم شده حقوق شهرونداد تحقق پذیرد و فرهنگ شهروندی جایگاه حقیقی خویش را در جامعه ی مدنی نوپای ایران بیابد.       

Advertisements

امروز

سپتامبر 2017
ش ی د س چ پ ج
« آوریل    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

بیشترین کلیک شده‌ها

  • هیچکدام

Top Posts

نوشته‌های تازه

Blog Stats

  • 9,532 hits